• Home
  • ΒΙΒΛΙΟ
  • Ιωάννα Στεφανόπολι: Η συγκλονιστική ιστορία μιας τεράστιας αλλά λησμονημένης δημοσιογράφου
ΒΙΒΛΙΟ

Ιωάννα Στεφανόπολι: Η συγκλονιστική ιστορία μιας τεράστιας αλλά λησμονημένης δημοσιογράφου

Υπήρξε μία από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες του περασμένου αιώνα, άγνωστη όμως στο ελληνικό κοινό. Μάς την συστήνει μέσα από το βιβλίο του “Δεσποινίς Στεφανόπολι”, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Λιβάνη, ο δημοσιογράφος Μιχάλης Ψύλος.
Η Ιωάννα Στεφανόπολι ήταν η πρώτη ελληνίδα που φοίτησε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά και η πρώτη γυναίκα διευθύντρια του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων. Άφησε την δική της σφραγίδα στην νεώτερη ιστορία της χώρας μας ,αλλά κινδύνευε να χαθεί στη λήθη του χρόνου. Μια γυναίκα που κατάγεται από την ιστορική μανιάτικη οικογένεια των Στεφανόπουλων . Μιας μεγάλης οικογένειας που το 1670 κατέφυγε από την Μάνη στην Κορσική για να γλυτώσουν τα μέλη της από τον Οθωμανικό ζυγό και με την πάροδο του χρόνου άλλαξαν το όνομα τους σε «Στεφανόπολι». Ο κορσικανός Ναπολέων Βοναπάρτης έστειλε μάλιστα δύο μέλη της οικογένειας Στεφανόπολι το 1797 στην Ελλάδα για να ξεσηκώσουν τους Ελληνες κατά των Οθωμανών.
Χρόνια ερευνών σε αρχεία εφημερίδων, βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία και κάθε λογής ντοκουμέντα ,αλλά και στα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, έδειξαν ότι η Ιωάννα Στεφανόπολι διαδραμάτισε με την πένα της και τις παρεμβάσεις της στις πρώτες έξι δεκαετίες του 20ου αιώνα έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική της χώρας.
Γεννημένη το 1875 και κόρη του δημοσιογράφου Αντώνιου Τζανετάκι – Στεφανόπολι -ιδρυτή της πρώτης Ενωσης Δημοσιογράφων στην Ελλάδα- η Ιωάννα υπήρξε η πρώτη Ελληνίδα φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών -στη Φιλοσοφική σχολή το 1890 σε ηλικία μόλις 15 ετών. Συνέχισε τις σπουδές της στο Παρίσι και επέστρεψε στις αρχές του 20ου αιώνα στην Αθήνα όπου άρχισε να δημοσιογραφεί στην Messagerd`Athenes -την γαλλόφωνη εφημερίδα του πατέρα της . Το 1902 η Ιωάννα έγραψε το πρώτο της βιβλίο ,στα Γαλλικά με τίτλο ” Η Μακεδονία και οι Μακεδόνες” όπου αποδείκνυε την ελληνικότητα της Μακεδονίας.
Δέκα χρόνια μετά και ενώ συνεχίζει να δημοσιογραφεί σε έναν ανδροκρατούμενο Ελληνικό Τύπο, εκδίδει το 1912 ένα δεύτερο βιβλίο με τίτλο “Τα Νησιά του Αιγαίου και τα προνόμιά τους” καθιερώνοντας για πρώτη φορά τον όρο “Δωδεκάνησα” (μέχρι τότε ονομάζονταν Ανατολικές Σποράδες)
Το 1913 ,μετά τον θάνατο του πατέρα της ,αναλαμβάνει την διεύθυνση της Messager d`Athenes και ταυτόχρονα ο Ελευθέριος Βενιζέλος την διορίζει Γενική Διευθύντρια του Αθηναικού Πρακτορείου Ειδήσεων. Ναι. Μια γυναίκα στο τιμόνι του εθνικού πρακτορείου ειδήσεων της χώρας . Σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα ζούσε στη δίνη των Βαλκανικών Πολέμων, με τον Α` Παγκόσμιο να αχνοφαίνεται στον ορίζοντα και τους πρώτους δηλητηριώδεις σπόρους του Εθνικού Διχασμού να έχουν φυτρώσει στα βασανισμένα χώματα της πατρίδας.
Αταλάντευτα Βενιζελική η Στεφανόπολι ,ακολουθεί τον «Μεγάλο Κρητικό» και την κυβέρνησή του στη Θεσσαλονίκη. Αναλαμβάνει με εντολή του Ελευθέριου Βενιζέλου -και μεσούντος του Α` Παγκοσμίου Πολέμου- μια μυστική αποστολή σε Ευρωπαικές πρωτεύουσες , για να διασφαλίσει διεθνή στήριξη στην κυβέρνηση Βενιζέλου ,στη Θεσσαλονίκη. Στη συνέχεια βρίσκεται στο πλευρό του Βενιζέλου στη συνθήκη του Νειγί και των Σεβρών , παίζοντας μάλιστα ουσιαστικό ρόλο στην προσέγγιση του τότε Αμερικανού προέδρου Γούντροου Ουίλσον για την στήριξη των ελληνικών θέσεων στο μεταπολεμικό συνέδριο του Παρισιού.
Η Ιωάννα ,ταυτόχρονα ,γράφει άλλα δύο βιβλία για το “Κουτσοβλαχικό και τη ρουμανική προπαγάνδα” ,αλλά και για τους “Ελληνες στην Τουρκία” ,κρούοντας ουσιαστικά τον κώδωνα του κινδύνου για τις εγκληματικές προθέσεις των Νεότουρκων κατά των Ελλήνων της Μικρασίας και την επαπειλούμενη Καταστροφή. Αποκαλύπτοντας μάλιστα την απίστευτη υποστήριξη της Γερμανίας προς την Τουρκία ,προκειμένου να ενισχύσει τα επεκτατικά σχέδια του Βερολίνου για τον έλεγχο των πετρελαίων της Μέσης Ανατολής και του Καυκάσου.
Το 1920 μετά την ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές, η Ιωάννα παραιτείται από την διεύθυνση του Αθηναικού Πρακτορείου και μετά από τρία χρόνια σιωπής επανέρχεται στη δημοσιογραφία με την επανέκδοση της Messager d`Athenesπαίζοντας και πάλι πολύ σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική της χώρας, αλλά και στη Συνθήκη της Λωζάνης .Με την πέννα της στην Messager d`Athenes,η Ιωάννα παρεμβαίνει στα πολιτικά δρώμενα της εποχής του Μεσοπολέμου αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές της ανώμαλης πολιτικής κατάστασης στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη .Πρωτοστατεί μάλιστα με άλλες διεθνείς προσωπικότητες όπως ο ιδρυτής της FIAT ,Τζιοβάνι Ανιέλι, στην προσπάθεια δημιουργίας των “Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης” με έδρα την Αθήνα!
Ακολουθεί η νέα τετραετία του Ελευθέριου Βενιζέλου 1928-32, η νέα χρεοκοπία, η δικτατορία του Μεταξά ,όπου η Ιωάννα μπορεί να μην έχει την ελευθερία να γράψει τα πιστεύω της στην Messager d`Athenes. Φυλάσσει όμως ευλαβικά στο αρχείο της απίστευτα στοιχεία -τα κυβερνητικά non papers της εποχής -για το πως η δικτατορία ήλεγχε τον ελληνικό Τύπο στέλνοντας καθημερινά «μπιλιετάκια» στις εφημερίδες για το τι ακριβώς θα γράψουν την επομένη ,αλλά ακόμη και σε ποια σελίδα θα δημοσιεύουν την κάθε είδηση!
Στη διάρκεια της Ναζιστικής κατοχής η Ιωάννα κλείνει την εφημερίδα της αρνούμενη να συνεργαστεί με τον Κατακτητή, αφού όμως στο τελευταίο φύλλο που κυκλοφόρησε την ημέρα που τα γερμανικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Αθήνα ,προειδοποιούσε για τον ρόλο των Γερμανών ιστορικά.
Εμφύλιος, πρώτα μεταπολεμικά χρόνια ,πάλι με την Μessagerd`Athenes στην πρώτη γραμμή, η Ιωάννα δίνει τη δική της μάχη .Πάντα ως « πιστός στρατιώτης», όπως αυτή το καταλαβαίνει . Αν και ο χρόνος κυλάει αδυσώπητα πλέον στο πρόσωπό της ,ο τότε πρωθυπουργός Νικόλαος Πλαστήρας ζητάει το 1952 από την Ιωάννα άλλη μία «θυσία» : Να γράψει ένα βιβλίο στα Γαλλικά προκειμένου να καταλαγιάσουν οι παγκόσμιες αντιδράσεις για την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη και των συντρόφων του. Το κάνει με βαριά καρδιά, αρνούμενη να το υπογράψει ως συγγραφέας.
Για άλλον, «γραφικό» λόγο εμφανίστηκε πάντως ένα χρόνο μετά ως «Ιωάννης Στεφανόπολι» να υπογράφει ένα εξαιρετικό πόνημα για την ιστορία του Ελληνικού σχολείου…
Η Ιωάννα Στεφανόπολι έφυγε από τη ζωή το 1961 ,πάμφτωχη ,αφήνοντας όλη την περιουσία -το σπίτι της πίσω από τον Ευαγγελισμό και την βιβλιοθήκη της ,δηλαδή- στη ΧΑΝ (Χριστιανική Αδελφότητα Νέων).

 

Related posts

Ο Πάνος Σόμπολος παρουσιάζει το νέο του βιβλίο «Εγκλήματα Γένους Θηλυκού στην Ελλάδα»

Κώστας Παππάς

Της ξενιτιάς

Κώστας Παππάς

«Οι τέσσερις εποχές ταξιδεύουν στον κόσμο» X.Τσιαμπαλή Εκδόσεις Ψυχογιός

Κώστας Παππάς

Ο ιστότοπος arta2day.gr, όπως οι περισσότεροι ιστότοποι, χρησιμοποιεί μικρά αρχεία που λέγονται cookies τα οποία μας βοηθούν να βελτιώσουμε την εμπειρία περιήγησής σας.. Αν απενεργοποιήσετε τα cookies που χρησιμοποιούμε, αυτό μπορεί να επηρεάσει την εμπειρία σας κατά την περιήγησή σας στον ιστότοπο μας.. Αποδοχή Περισσότερα..