ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η Αγριελιά της Αγίας Παρασκευής Μεγάρχης ΄Αρτης

Η βασική ιστοσελίδα ( kloranenaturalproject.gr ) του πάρα πολύ γνωστού Γαλλικού Βοτανολογικού Ιδρύματος (KLORANEBOTANICALFOUNDATION) το πρώτο μήνυμα που θα αναγνώσει ο επισκέπτης έχει ως εξής.Συνεχίζουμε να αναζητούμε σε όλη την Ελλάδα τα ελαιόδενδρα μεγαλύτερης ηλικίας για να τα προστατεύσουμε. Ευχαριστούμε. Στην ίδια ιστοσελίδα ο αναγνώστης ενημερώνεται για το περιεχόμενό της ή για τις επιμέρους ιστοσελίδες οι οποίες περιγράφουν τις δραστηριότητες του ιδρύματος στην Ελλάδα είναι δε αυτές οι ακόλουθες :
• 1)Το όραμά μας
• 2)Σχέδιο LAZARE,
• 3)Η Δράση μας στην Ελλάδα,
• 4)Μία ταινία για την Ελιά,
• 5)Διαγωνισμός,
• 6)Προστασία Ελλαιοδένδρου.
Στο κεφάλαιο (3) Η Δράση μας στην Ελλάδα, όντως πλούσιο και πολύ ενδιαφέρον, ο αναγώστης μεταξύ άλλων πληροφορείται ότι 2014 το Ίδρυμα σε συνεργασία με την Γεωπονική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγκεκριμένα τον καθηγητή του Δενδροκομικού Τμήματος κ . Πέτρο Ρούσσο πραγματοποίησε έρευνα με διαγωνισμό σε πανελλήνιο επίπεδο. Η δράση αυτή είχε σκοπό την ανεύρεση των ελαιόδενδρων μεγαλύτερης ηλικίας στον ελλαδικό χώρο. Από τον διαγωνισμό βραβεύθηκαν τα δώδεκα (12) αρχαιότερα και οι φωτογραφίες των ελαιοδένδρων αυτών προβάλλονται στην επιμέρους ιστοσελίδα. Πληροφορούμε θα και βλέπουμε ελαιόδενδρα από διάφορες περιοχές της Ελλάδος (Κρήτη, Πελοπόννησος, Κεφαλληνία, Σαλαμίνα, Αίγινα, Αττική…) Η ηλικία των δένδρων αυτών κυμαίνεται από τα 2700 χρόνια έως και τα 1000 . Η έρευνα αυτή συνεχίζεται αφού το ίδιο πάλι ΄Ιδρυμα δεν παραλείπει να κάνει έκκληση για την αποστολή πληροφοριών και φωτογραφιών σε τυχόν ύπαρξη άλλων ελαιοδένδρων στον ελλαδικό χώρο μεγαλύτερης ηλικίας.
Η μαρμάρινη πλάκα τοποθετημένη στη ρίζα της Αγριελιάς που βρίσκεται πίσω και δίπλα από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής Μεγάρχης αναφέρει ότι η έκκλησία κτίσθηκε εκεί το 1882 επί δεσποτείας στην ΄Αρτα του αείμνηστου Σεραφείμ Ξενόπουλου. Απέχει η Μεγάρχη πό την ΄Αρτα λιγότερο των 15 χιλιομέτρων. Από την φωτογραφία βλέπουμε ότι το όλο σύνολο βρίσκεται πάνω σε μικρό λοφίσκο που δε θα πρέπει να ξεπερνά τα τριάντα μέτρα και δεσπόζει στο ανατολικό μέρος της μικροκοιλάδας της Μεγάρχης. Αυτή περιβάλεται απο ραχούλες που ανοδικά γίνονται ποιό μεγάλες για να φθάσουμε ύστερα από δεξιά της κοιλάδας στο Φωτεινό και αριστερά στη Σπανοπέτρα και τον Προφήτη Ηλία για να συνεχίσουμε στα χωριά των Ραδοβυζιων και τα Αθαμάνια. Στο πίσω μέρος του λοφίσκου αυτού ανταμώνουν ο χείμαρρος της Μεγάρχης με το Ρέμα της Πλάκας για φθάσουν ύστερα από όχι περισσότερα των 20 χιλιομέτρων στον Αμβρακικό.
Οι κάτοικοι της Μεγάρχης προέλευση έχουν τα Αθαμάνια και Τζουμέρκα.και όνομάζονται Χριστοπαναίοι, Πανίδες, Θεοχαραίοι, Δημαίοι, Ντασκαγιαναίοι, Γιωταίοι, κλπ…. Ολοι έφθασαν εκεί μετά από τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Επανάσταση του 21 και τον επαναστατικό αγώνα κυρίως του Γώγου Μπακόλα στην ευρύτερη περιοχή της ορεινής Άρτας. Ο αείμνηστος δημοδιδάκαλος καί θείος,Νίκος Ντασκαγιάννης στο τελευταίο του βιβλίο Ο Γώγος Μπακόλας στη Μάχη των Τζουμέρκων το 21,στην80ή σελίδα παράγραφος ΧΙ. Τι απέγινε ο άμαχος πληθυσμός,παρέχειπληροφορίες και παραθέτει (28) με καμάρι την ιστορία των Ντασκαγιανναίων. Ταυτόσημη δε είναι και αυτή των άλλων οικεγενειών του Χωριού αφού τότε όλοι μαζί σχεδόν έφθασαν εκεί. Γεγονός πάντως είναι ότι όλοι τους ήταν κολλίγοι (βοσκοί και λιγότεροι γεωργοί) των Τούρκων αγάδων της ΄Αρτας και ύστερα των ελλήνων τσιφλικάδων πάλι της ΄Αρτας. Έγιναν δε κάτοχοι της γης με την διανομήτου 1928. Την ίδια εποχή άρχισαν να ασχολούνται με την ελιά και να μετατρέπουν τις αγριελιές σε ελιές. Σημαντική ήταν η συμβολή του ηγούμενου στη Μονή της Παναγίας Ρουβέλιστας του αείμνηστου Παπαβασίλη Χριστοπάνου που κατέβενε στο χωριό και κέντρωνε αγριελιές που έβρισκε εύκολα στις ράχες της Μεγάρχης. Ο Πατέρας μου δε έλεγε χαρακτηριστικά: εμείς με το μακαρίτη Παπαβασίλη φυτεύαμε ελιές και οι βοσκοί τις κουνούσαν ή ξεκόλωναν για να μην πιάνουν, τώρα όλοι τους παράτησαν τα προβατα και τα γίδια και φυτεύουν ελιές. Ο ίδιος Παπαβασίλης την ίδια εποχή με δική του πρωτοβουλία και συμμετοχή των χωριανών έφτιαξε το δρόμο από το Χωριό μέχρι την εθνικό δρόμο ΄Αρτης – Αθηνών μήκους σχεδόν πέντε (5) χιλιομέτρων για να μεταφέρει εξοπλισμό και κτίσει ελαιοτριβείο. Τα κτίσματα και εξοπλισμός βρίσκονται ακόμη σήμερα.Λειτούργησε δε αυτό από την εποχή του 1930, τα χρόνια του Σαράντα και σταμάτησε την εποχή που εμφανίσθηκαν οι νέες γενιές της μηχανοκίνητων ελαιοτριβείων. Συμπερασματικά λοιπόν μπορούμε να πούμε ότι η μόνη Αγριελιά που σεβάσθηκαν και πάντοτε σέβονται οι Μεγαρχίτες είναι αυτή της Αγίας Παρασκευής.
Σκοπός του παρόντος κειμένου είναι η προσπάθειά για την χρονολόγηση της ηλικίας της Αγριελιάς καθώς επίσης η σημερινή της επικίνδυνη φυσική κατάστασή της. Ξεκίνησε δε αυτή αυθόρμητα με μία φωτογραφία που επισυνάπτω και έβγαλα στα τέλη Απριλίου του περασμένου χρόνου στο χωριό. Εδώ βλέπουμε την εκκλησία της Αγγλίας Παρασκευής με το καμπαναριό της και την Αγριλιά Στα τέλη του φετεινού Απρίλη με την σύζυγό μου επισκεφθήκαμε την Σικελία ή καλύτερα την αρχαία Μεγάλη Ελλάδα. Επισκεφθήκαμε τον Ακράγαντα, πόλη με μεγαλη ακμή κατά την ελληνική περίοδο. Η κοιλάδα των Ναών είναι εκεί χώρος που περιέχει Ναούς εκείνης της περιόδου σε πάρα πολύ κατάσταση. ΄Ενας από τους Ναούς είναι αυτός της Αθηνάς. Ο ξεναγός αφού μας μίλησε για τον ναό μας μίλησε και για την Ελιά που βρίσκεται στο ανατολικό μέρος του Ναού.Τόνισε ιδιαίτερα την ηλικία λέγοντας με θαυμασμό ότι έχει την ίδια ηλικία με το τον Ναό της Αθηνάς. Αυτή είναι η ιστορία της δεύτερης φωτογραφίας.
Με υπόθεση ότι τα δύο δένδρα έχουν περίπου την ίδια ηλικία άρχισα να ερευνώ στο ιντερνετ και να ρωτώ φίλους για το τρόπο που υπολογίζεται επιστημονικά η ηλικία των δένδρων και ειδικά αυτών προχωρημένης ηλικίας. Η σύγχρονη επιστήμη της Δενδρολογίας ή Δενδροκομίας απαιτεί να γνωρίζει επακριβώς την περίμετρο του κορμού σε συγκεκριμένη απόσταση από τη ρύζα του δένδρου (σύριζα). Ρόλο επίσης έχει και η μορφή του κορμού (κυλινδρική, ελλειψοειδής, κλπ,). Ολα αυτά είναι απαραίτητα από την επιστήμη όπως και άλλα στοιχεία που γνωρίζουν μόνο οι επιστήμονες. Όλα αυτά για να καθορισθεί η ποθητή χρονολογία ύπαρξης του ηλικωμένου δένδρου που στη προκείμενη περίπτωση είναι η Αγριελιά της Αγίας Παρασκευής Μεγάρχης, χωριό που γεννηθηκα και μεγάλωσα.
Την Κυριακή 25 Αυγούστου αφού πλέον τελείωσε η θεία λειτουργία ζήτησα την άδεια από τον πατέρα ΓΕΡΑΣΙΜΟ την άδεια για να μετρήσω την περίμετρο της Αγριελιάς. Τον ρώτησα αν είχε ιδέα για την ηλικία της Αγριελιάς, απάντησε με αναφορά στον αείμνηστο Νίκο Ντασκαγιάννη που τοποθετούσε την ηλικία της στα 1500 χρόνια . Συνέχισε λέγοντας χαρακτηριστικά ότι πέντε Αλβανοί που εργάζονταν στην πλακόστρωση του χώρου δεν μπορούσαν να ενώσουν τα χέρια τους γύρω από το κορμί της Αγριελιάς. Ο πατήρ Γεράσιμος τελείωσε λέγοντας πως ο κορμός του δένδρου εχει ξεραθεί σε μεγάλο βαθμό και τούτο λόγω των εργασιών που έγιναν τα τελευταία χρόνια.. Είναι δε τα έργα αυτά και δραστικά επέδρασαν στην σημερινή άσχημη κατάσταση της αγριελιάς : (η μεταφορά του νεκροταφείου, η πρόσβαση αυτοκινήτου, πλακόστρωση). Μέτρησα την περίμετρο που βρέθηκε να είναι σχεδόν 7,50 μέτρα και ο κορμός της από την ρίζα ή σύριζα έχει κυλινδρική ελλειψοειδή μορφή. ΄Έφυγα με βαριά καρδιά, ένα από τα αρχαιότερα δένδρα της περιοχής και δυνατόν ευρύτερα του ελλαδικού χώρου κινδυνεύει άμεσα με γρήγορη εξαφάνιση.
Εδώ σταματάει η δική μου αφήγηση αφού εκείνο που ήταν απαραίτητο ουσιαστικά πραγματοποιήθηκε. ΄Ήδη έχω γράψει στο Γαλλικό Ίδρυμα που εισαγωγικά αναφέρω (Δράση 6: Προστασία Ελαιοδένδρου). Ένας κούκος ποτέ δεν φέρνει μόνος του την άνοιξη. Θα παρακαλούσα όλους τους Χωριανούς να ενώσουν την φωνή τους και όλοι μαζί αντάμα να γράψουν στο Βοτανολογικό Ίδρυμα KLORANE ζητώντας την απαραίτητη συνδρομή που σίγουρος είμαι ότι θα παρασχεθεί. Συνδρομή για παρέμβαση θα πρέπει επίσης να γίνει και προς τους τοπικούς παράγοντες που κρατούν και την αποφασιστική δύναμη το τόπου.
Η Αγριελιά είναι αθάνατο δένδρο. Ευχαριστώ 31 Αυγούστου 2019
Λουκάς Κ Χριστοπάνος, Μεγάρχη ΄Αρτης
Τηλ 0033683514275 email: lchristopanos@orange.fr

Related posts

Χρυσό βραβείο για το ελαιόλαδο Σακουφάκη από την Κανδήλα στο Olympia Health & Nutrition 2018

admin

Νομοθετικές ρυθμίσεις για δασωμένους αγρούς και χορτολιβαδικές εκτάσεις

Κώστας Παππάς

Απαγόρευση κυκλοφορίας οχημάτων σε εθνικούς δρυμούς, δάση και περιοχές ειδικής προστασίας

Κώστας Παππάς

5 comments

ΟΛΙΒΙΕΡ Σεπτέμβριος 28, 2019 at 9:00 pm

ΟΤΙ ΔΕΝ ΣΒΗΝΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΜΝΗΜΗ ΜΑΣ ΔΕΝ ΠΕΘΑΙΝΕΙ ΠΟΤΕ
έτσι και οι ιστορίες των γηραιότερων ελαιοδένδρων όταν μοιράζονται με πολλούς είναι αθάνατες
Ευχαριστώ ΧΛΩΡΑΝ

ΟΛΙΒΙΕΡ Σεπτέμβριος 28, 2019 at 9:11 pm

Είναι πολλά χρόνια τώρα περισσότερο από πενήντα αν κάνω λάθος όταν Ο ΠαπάΣπανός ιερέας της Αγίας Παρασκευής έφερε από τα βουνά ξυλουργούς για να κόψουν την Αγριελιά αλλά οι Χωριανοί θύμωσαν και ζήτησαν από τον παπαΣπανό να τους διώξει διαφορετικά θα τους ξυλοφόρτωναν οι ίδιοι. Είπαν στον παπά ότι το δένδρο είναι ιερό και δεν θα πρέπει να το πειράξει. Ο παπαΣπανός υπακουσε στη θέληση των Κατοίκων της Μεγάρχης που λατρευουν τη Αγριελιά τους.
Ανώνυμος Μεγαρχίτης

¨ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ Σεπτέμβριος 29, 2019 at 4:31 am

Αγει δε προς φως την Αλήθειαν Χρόνος ( ο Χρόνος αποκαλύπτει την Αλήθεια…)

ΝΕΟΠΤΟΛΕΜΟΣ Οκτώβριος 1, 2019 at 8:24 am

Ξυν τω Δικαίω τον σον ού ταρβώ Φοβον… (έχοντας δίκαιο δεν φοβούμε τίποτα…) Σοφοκλέους Φιλοκτήτης

ΝΕΟΠΤΟΛΕΜΟΣ Οκτώβριος 6, 2019 at 6:04 pm

Ανωνυμος- Μελισσουργός
Η αλήθεια πρέπει να λέγεται η Μεγάρχη έκανε Αριστης ποιότητος Θυμαρίσσιο Μέλι και ο μακαρίτης δάσκαλος Σπύρος Ντασκαγιάννης, αδελφός του Νίκου, είχε τότε περισσότερες από 200 κυψέλες και το μέλι του ήταν ξακουστό και πέρα από την ΄Αρτα. Δεν ξέρω γιατί άφησε τη Μεγάρχη. Εγώ στενοχωρήθηκα πολύ όταν έμαθα πως έφυγε γιατί αυτός μας έμαθε πως γίνεται το καλό μέλι, ήταν πραγματικός Δάσκαλος και τραγουδούσε πολύ ωραία. Εχω και εγώ Μελίσσια και παρατήρησα ειδικά τους ανοιξιάτικους μήνες όταν το πρωί οι μέλισσες βγαίνουν απο τις κυψέλες τους πέρνουν κατεύθυνηση αριστερά και δεξιά και ποτέ δεν πηγαίνουν προς την Μεγάρχη. Το βράδυ όταν βραδιάζει ούτε οι μισές δεν επιστρέφουν και είναι κατακουρασμένες και δεν έχουν καθόλου γύρη. Πήγα με το μηχανάκι μου από περιέργεια να δώ και λαχτάρησα από αυτό που είδαν τα μάτια μου δεν περιγράφεται. Παντού σε όλες τις ράχες και ραχούλες είτε αριστερά είτε από δεξιά πηγαίνοντας στον Προφήτη Ηλία, γέμισαν τώρα από ελαιόδενδρα, πεντάκιλα άδεια πλαστικά δοχεία ROUND-UP και μία πινακίδα να λέει ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΗΣΗ ROUND UP. Το ίδιο είδα και στις άλλες ράχες και ραχούλες στις Σελλάδες και Κομπότι. ΄Εκανα το σταυρό μου και έφυγα τρέχοντας αφού ακόμη και οι μέλισσες έμαθαν να διαβάζουν και αποφεύγουν να πηγαίνουν εκεί την εποχή αυτή. Ρώτησα πάλι τους φίλους μου Μελισουργούς που έχουν Μελίσια γύρω από τον Αμβρακικό Κόλπο και μου είπαν ότι παρατήρησαν το ίδιο ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ. Χάνονται, δεν επιστρέφουν ποτέ στις κυψέλες τους όταν βραδυάζει. Δεν έχουν ακόμη καταλάβει ότι όλο αυτό το δηλητήριο που ρίχνουν για να ξεραθούν τα χορτάρια όταν βρέχει κατεβαίνει στον Αμβρακικό. Δεν έχουν καταλάβει ακόμη ότι το καλοκαίρι όταν πηγαίνουν στο Μενίδι για να δροσισθούν ( …στα ζεστά νερά …), κολυμπούν μέσα στο δηλητήριο. Κόλαση για τα ψάρια και τα αλλα ζωντανά έχει γίνει ο Αμβρακικός Κόλπος. Κόλαση θα γίνει και για τους ίδιους.

Comments are closed.

Ο ιστότοπος arta2day.gr, όπως οι περισσότεροι ιστότοποι, χρησιμοποιεί μικρά αρχεία που λέγονται cookies τα οποία μας βοηθούν να βελτιώσουμε την εμπειρία περιήγησής σας.. Αν απενεργοποιήσετε τα cookies που χρησιμοποιούμε, αυτό μπορεί να επηρεάσει την εμπειρία σας κατά την περιήγησή σας στον ιστότοπο μας.. Αποδοχή Περισσότερα..